Table of Contents
Sách cùng tác giả
JOHN C. MAXWELL
MỤC LỤC
Lời tác giả
Lời giới thiệu của Huấn luyện viên John Wooden
Lời cảm ơn
1Khi bạn thất bại, mọi thứ thật đau đớn
Bài học này quá đau đớn
Đánh giá thất bại
Tại sao thất bại lại đau đớn như vậy?
Biến bại thành thắng
2Khiêm tốn: Tinh thần của Học hỏi
Kiêu hãnh đi trước thất bại
Người “tốt” trở thành “rất tốt” là nhờ đức tính khiêm nhường
Tinh thần đúng mực giúp bạn học hỏi bằng cách nào?
Một tấm gương khiêm nhường
3Thực tế: Nền tảng của Học hỏi
Thực tại xấu xí xuất hiện
Thân trẻ mồ côi
Xây dựng trên nền tảng vững chắc
Ba thực tế của cuộc sống
Đừng để cuộc đời làm khó bạn
4Trách nhiệm: Bước đầu tiên của Học hỏi
Giọng đọc vàng
Từ Giấc mơ đến Ác mộng
Con đường đen tối
Điều gì sẽ xảy ra khi ta không biết chịu trách nhiệm?
Chuyện gì sẽ xảy ra khi ta học được cách biết chịu trách nhiệm?
5Cải thiện: Tâm điểm của Học hỏi

Sách cùng tác giả

Các bạn có thể tải những cuốn sách trên tại : www.SachMoi.net

JOHN C. MAXWELL


Là chuyên gia hàng đầu thế giới về lãnh đạo, là huấn luyện viên và là tác giả đã bán được trên
21 triệu cuốn sách. Ông là người sáng lập nên The John Maxwell Company và EQUIP - một tổ
chức phi lợi nhuận đã đào tạo gần 6 triệu lãnh đạo đến từ 177 quốc gia trên toàn thế giới. Mỗi
năm, ông đều nói chuyện với các công ty thuộc Top Fortune 500, các nhà lãnh đạo chính phủ
và rất nhiều các tổ chúc khác như Giải bóng bầu dục quốc gia (NFL), Học viện quân sự West
Point và Liên hợp quốc. Bạn có thể tìm đọc blog của ông tại JohnMax-wellOnLeadership.com.
Bạn cũng có thể theo dõi Twitter của ông tại Twitter.com/-JohnCMaxwell.

Lời tác giả
Ebook miễn phí tại : www.SachMoi.net
Nhiều năm qua tôi đã có cơ hội gặp gỡ thường xuyên với John Wooden, cựu Huấn luyện viên
bóng rổ của đội UCLA. Mỗi lần gặp, tôi thường dành nguyên một ngày để chuẩn bị những câu
hỏi cần đặt ra. Tôi biết đây là một đặc ân hiếm hoi để học hỏi nhiều điều từ một nhà tư vấn
như ông.
John vô cùng tốt bụng và sâu sắc. Lần cuối gặp nhau, ông hỏi tôi đang làm gì. Lúc đó tôi vừa
mới phác thảo xong dàn ý của cuốn Học từ thất bại và vô cùng hào hứng với cuốn sách. Tôi lấy
ra vài trang của cuốn sách và đưa ông xem, giải thích cặn kẽ chủ đề cuốn sách cũng như động
lực giúp tôi viết nó.
“Ý tưởng này thật tuyệt vời. Anh có thể giúp mọi người bằng cuốn sách này.” Ông nói và sau
đó còn khiến tôi ngạc nhiên hơn khi đề nghị “Tôi có thể viết lời giới thiệu cho cuốn sách được
không?”.
Thật vinh dự! Dĩ nhiên là tôi đồng ý.
Ông đã viết lời giới thiệu như đã hứa và ông mất chỉ vài tháng sau đó. Tôi cảm thấy mình
thật vinh dự khi nhận ra đó có thể là một trong những câu chữ cuối cùng ông viết.
Đó là hoàn cảnh câu chuyện John Wooden viết lời giới thiệu cho cuốn sách. Tôi rất biết ơn
những quan điểm của ông. Có thể ông ra đi trước chúng ta nhưng chắc chắn ông sẽ không bao
giờ bị lãng quên.

Lời giới thiệu của Huấn luyện viên John Wooden
John C. Maxwell là người mà tôi tự hào gọi là bạn.
Không hẳn vì ông là tác giả của hơn 50 cuốn sách về lãnh đạo và phẩm chất cá nhân, mặc dù
con số này cũng khá ấn tượng. Cũng chẳng phải những lời khích lệ của ông đã truyền cảm hứng
cho hàng triệu người đánh giá lại các lựa chọn và ưu tiên của mình, cho dù việc đó rất quan
trọng. Và cũng không phải do ông là con người của những nguyên tắc và lòng tin, cho dù đó là
những đặc tính đáng ngưỡng mộ. Tôi tự hào gọi John là bạn bởi ông là người hiểu rằng trên tất
cả, sống là học hỏi và sử dụng những bài học đó để trở thành người quản lý tốt hơn, nhân viên
tốt hơn, cha mẹ tốt hơn, anh chị em tốt hơn, người bạn tốt hơn, người hàng xóm tốt hơn và
con chiên ngoan đạo hơn.
Triết lý này trở thành nền tảng của cả đời tôi và tôi biết ơn John đã luôn cống hiến để là
người nhắc nhở vĩ đại rằng chúng ta có thể học hỏi nhiều và tốt hơn thế nữa. Chưa bao giờ tôi
nghĩ mình là một huấn luyện viên mà tôi xem mình như một thầy giáo, còn lớp học tiểu học
của tôi là sân bóng rổ. Tuy vậy tôi cũng hiểu rằng mình suốt đời vẫn là người học trò. Tôi cố
gắng mỗi ngày để học hỏi điều mới, có cách nhìn khác hoặc để nắm bắt những hiểu biết sâu
sắc hơn về thế giới. Tư duy đó sẽ giúp đầu óc ta có được sự trẻ trung, lạc quan và vui vẻ. Cứ
mỗi lần John tới gặp tôi, tập giấy nhớ màu vàng của ông đầy những câu hỏi mà ông ấy định đặt
ra cho tôi. Tôi không khỏi bật cười với hình ảnh một trong những chuyên gia tư vấn hàng đầu
thế giới vẫn luôn háo hức tìm hiểu các thông tin chi tiết và sẵn sàng đặt câu hỏi để có được
những thông tin đó. Đây là cách ghi nhớ tuyệt vời mà tôi cũng sẽ học theo.
Xét cho cùng thì việc ta được trao bằng không có nghĩa là ta ngừng học hỏi. Trên thực tế thì
đó mới là thời điểm quá trình học tập bắt đầu. Những bài học trên lớp không phải thứ ta mang
theo suốt đời, chúng chỉ cung cấp cho ta công cụ cơ bản để đối mặt với thế giới thực bên ngoài
bốn bức tường phòng học. Thế giới thực đó sẽ khiến bạn đau đớn. Sẽ làm tổn thương bạn. Đôi
khi nó sẽ xô đẩy bạn, làm bạn bầm dập; khi khác nó lại khiến bạn choáng váng vì ngạc nhiên.
Những thất bại đó tấn công bạn với mọi hình hài và kích thước, trong mọi khía cạnh của cuộc
sống từ vấn đề tài chính cho tới trái tim, sức khỏe của bạn, và hơn nữa nó lại là thứ được đảm
bảo. Cái không được đảm bảo chính là cách bạn phản ứng lại với những thách thức đó.
Như những gì John bàn luận trong cuốn sách này, có sự khác biệt lớn giữa những người biết
học hỏi từ thất bại của bản thân với những người không làm được điều đó. Bạn có muốn tinh
thần của mình sa sút, mệt mỏi đến mức chẳng còn sức lực gì nữa? Hay bạn muốn nắm lấy cơ

hội được học tập, đánh giá và cân nhắc vấn đề vừa xảy ra và sử dụng tri thức đó để trang bị cho
bản thân có thể ứng phó với cuộc đời?
Những nguyên tắc cần thiết cho việc học hỏi mà John nêu trong cuốn sách này là kết quả của
những quan sát vô cùng sâu sắc như cách thức diễn tiến của một quá trình và ông chỉ ra một
cách chính xác tính cách hay thuộc tính nào sẽ ra đời từ quy trình nào. Bằng cách phân tích
“ADN của những người biết học hỏi”, mà thực tế là ông đã thực hiện rất súc tích, John dẫn dắt
và giới thiệu cho ta những yếu tố cần thiết để đối phó với những kiểu thất bại khác nhau, biến
những bài học đó thành vũ khí lợi hại vừa giúp ta tránh né, phòng thủ lẫn phản công những
thách thức trong tương lai.
Tôi cá là bất kỳ ai vừa trải qua cảm giác thất bại, thất vọng hoặc vừa nhận tin xấu (nói chung
là bất kỳ ai có mặt trên Trái đất này) sau khi đọc thông điệp của John chắc chắn sẽ tìm ra ít
nhất một quan điểm có thể thay đổi mạnh mẽ những gì họ hình dung về những khoảnh khắc
đen tối của cuộc đời mình.
Nếu ta làm theo lời khuyên của John và học cách xem những thất bại như cơ hội để phát
triển thông qua học hỏi thì ta sẽ trở nên bất bại. Cuộc đời chứa đầy những thất bại nhưng nếu
được trang bị phù hợp, ta sẽ vượt qua được những thất bại đó. Bởi khi một người rút ra được
điều gì đó quý giá từ những giây phút khó khăn, họ sẽ tự giải thoát mình khỏi sự kiểm soát của
hoàn cảnh đó đối với tâm trí, thân thể, trái tim và tâm hồn mình.
Những trang sách này không chỉ là cuốn cẩm nang chỉ dẫn cách thức vượt qua những giai
đoạn khó khăn, nó còn trao cho ta món quà giá trị nhất: hy vọng.

Lời cảm ơn
Xin cảm ơn:
Charlie Wetzel, thư ký của tôi;
Stephanie Wetzel, Giám đốc truyền thông của tôi;
Linda Eggers, Trợ lý cấp cao của tôi.

1
Khi bạn thất bại, mọi thứ thật đau đớn
Một người bạn của tôi tên là Robert Schuller đã từng hỏi: “Nếu biết mình sẽ không thất bại,
chúng ta cần gì phải nỗ lực nữa chứ?”. Đó là một câu hỏi tuyệt vời, một câu hỏi truyền đầy cảm
hứng. Phần lớn khi nghe câu hỏi đó, mọi người bắt đầu mơ mộng trở lại. Họ được thúc đẩy
vươn tới những mục tiêu của mình và dám liều lĩnh hơn.
Tôi có một câu hỏi mà tôi nghĩ cũng quan trọng không kém: Bạn học hỏi được gì khi thất
bại?
Mặc dù mọi người thường luôn sẵn sàng chia sẻ về những ước mơ nhưng lại chưa được
chuẩn bị đầy đủ để trả lời cho câu hỏi về những thiếu hụt của mình. Mọi người hầu như không
muốn nhắc tới sai lầm và thất bại. Họ không muốn đương đầu với chúng. Chúng khiến họ xấu
hổ. Và khi phát hiện ra mình không đạt được điều gì đó, họ lại tự lẩm nhẩm câu quen thuộc
kiểu như “Đôi khi bạn thành công, đôi khi bạn thất bại”. Thông điệp ở đây là “Hy vọng thành
công, chờ đợi thất bại và chấp nhận kết quả dù thế nào chăng nữa”.
Như vậy có gì sai? Đó không phải cách suy nghĩ của người chiến thắng!
Những người thành công tiếp cận thất bại theo cách khác. Họ không cố giấu giếm thất bại.
Họ không chạy trốn khỏi chúng. Thái độ sống của họ không bao giờ theo kiểu Đôi khi bạn
thành công, đôi khi bạn thất bại, thay vào đó họ nghĩ rằng Đôi khi bạn thành công, đôi khi bạn
học hỏi. Họ hiểu rằng những bài học quý giá nhất của cuộc đời đến từ những thất bại, nếu ta
biết tiếp cận chúng một cách phù hợp.

Bài học này quá đau đớn
Tôi gặt hái được rất nhiều thành công trong cuộc sống nhưng cùng lúc phải trải qua số lần thất
bại còn nhiều hơn thế. Một số thất bại không phải do lỗi của tôi. Tuy nhiên rất nhiều thất bại
lại do chính tôi gây ra, chúng xuất phát từ những chọn lựa tồi và những sai lầm ngớ ngẩn. Ngày
12 tháng 3 năm 2009, tôi đã có một sai lầm ngớ ngẩn nhất trên đời. Tôi đi qua khu vực kiểm
soát an ninh tại một sân bay lớn với khẩu súng ngắn bị bỏ quên trong cặp tài liệu. Đó là điều
ngớ ngẩn nhất tôi từng làm. Chuyện là thế này.
Thứ Bảy tuần trước tôi có mặt tại Birmingham, Alabama, nói chuyện tại nhà thờ Church of

the Highlands. Đó là một nhà thờ tuyệt vời do mục sư khả kính Chris Hodges sáng lập. Ông là
một người bạn tốt, công tác trong ban quản trị của EQUIP – một tổ chức phi lợi nhuận mà tôi
thành lập để giảng dạy về các kỹ năng lãnh đạo trên toàn thế giới. Các thành viên của Chris rất
thú vị và tôi đã có khoảng thời gian vô cùng vui vẻ cùng họ cuối tuần đó.
Khi tôi có lịch hẹn thuyết trình ở đâu đó, tôi thường sử dụng máy bay thương mại. Nhưng
nếu địa điểm không quá xa nhà và có nghĩa rằng tôi có thể về nhà và ngủ trên chiếc giường của
mình, tôi sẽ chọn máy bay tư nhân. Lần trở về nhà này tôi sử dụng máy bay tư nhân.
Khi chuẩn bị lên máy bay tại sân bay để trở về nhà, một người bạn của mục sư Chris – người
lái xe cùng chúng tôi – muốn tặng tôi một món quà: khẩu súng ngắn Beretta.
Anh bảo rằng: “Cái này dành tặng cho Margaret, để cô ấy cảm thấy an toàn khi anh đi công
tác”.
Tôi có những người bạn rất hiểu biết về súng ống. Một số người hay đi săn. Vài lần tôi cũng
từng đi săn với bạn bè. Tôi dùng súng trường và súng săn, nhưng thật sự tôi không hiểu mấy
về súng. Và thú thật là tôi không quá quan tâm, tôi không thích mà cũng chẳng ghét súng. Chỉ
là ít khi tôi nghĩ đến chúng. Tôi không phải chuyên gia kỹ thuật nhưng tôi biết khẩu súng này
là món quà được trao bằng cả tấm lòng nên tôi đã nhận và cất vào cặp tài liệu của mình.
Sau khi hạ cánh, viên phi công nhận xét là khẩu súng rất đẹp và hỏi tôi: “Ông có biết cách lên
đạn không?”.
Tôi trả lời: “Tôi không biết”.
Anh ấy nói: “Vậy để tôi làm cho”.
Anh ấy lên đạn, đảm bảo rằng khẩu súng đã được khóa an toàn và đưa trả cho tôi. Tôi cất lại
vào cặp rồi về nhà.
Và rồi tôi quên béng mất nó.
Mấy ngày sau đó, tôi vô cùng bận rộn. Tôi có buổi nói chuyện với một nhóm lớn tại Dallas và
tôi phải tập trung toàn lực vào việc chuẩn bị sẵn sàng cho nó. Cũng có một phút ngắn ngủi nào
đó khi đang chuẩn bị bài giảng, tôi tự nhủ “Mình phải nhớ bỏ khẩu súng đó ra khỏi cặp”. Nhưng
lúc đó tôi đang viết dở và không muốn bị ngắt giữa chừng vì đang theo mạch viết. Thế là tôi
nghĩ “Mình sẽ làm sau”.
Thời gian trôi đi. Cuộc sống vẫn bận rộn. Tôi vẫn làm việc. Và trước khi kịp nhận ra, thứ Năm
đã tới và tôi đi đến sân bay.

Nếu cùng khoảng tuổi tôi, có thể bạn sẽ nhớ nhân vật hoạt hình có tên là Ngài Magoo. Đó là
người cứ lang thang hết từ nguy hiểm này tới nguy hiểm khác mà không hề bị thương chút
nào. Vài người bạn từng gọi tôi là Ngài Magoo. (Nếu bạn chưa đủ tuổi để biết được Ngài
Magoo thì có lẽ bạn sẽ biết Forrest Gump(1). Bạn bè cũng gọi tôi như thế.)
Vào ngày thứ Năm đó, vào đúng cái khoảnh khắc tệ hại nhất giống Ngài Magoo, tôi đi tới khu
vực kiểm tra an ninh, thả cặp tài liệu vào băng chuyền. Ngay khi vừa định bước qua máy phát
hiện kim loại, tôi chợt nhớ ra khẩu súng.
Trong lúc hoảng quá, tôi buột miệng thốt lên: “Có khẩu súng trong đó! Có khẩu súng trong
đó!”
Thực sự đây đúng là một trong những thứ ngớ ngẩn nhất tôi từng làm. Tôi có cảm giác mình
như một thằng ngốc. Và tình hình còn bi thảm hơn khi có rất nhiều người ở khu vực kiểm tra
an ninh biết đến tôi, bao gồm cả người vận hành màn hình thiết bị soi. Anh ấy nói rằng: “Ngài
Maxwell, tôi rất tiếc nhưng tôi phải báo cáo vụ việc này”. Tin tôi đi, kết quả này chẳng có gì
ngạc nhiên. Họ dừng mọi thứ lại, tắt băng chuyền, còng tay tôi lại rồi dẫn tôi đi.
Hóa ra viên cảnh sát trưởng – người điền nốt báo cáo cảnh sát cũng biết tôi. Anh ấy làm việc
tập trung trong khoảng một tiếng. Sau khi hoàn thành các thủ tục, anh ấy quay sang phía tôi,
cười và nói: “Tôi rất thích các cuốn sách của ông. Tôi mà biết chúng ta gặp nhau trong hoàn
cảnh này thì tôi đã mang theo vài cuốn để ông ký tặng rồi”.
Tôi trả lời là: “Anh mà giúp tôi thoát khỏi mớ rắc rối này thì tôi sẽ ký tặng sách cho anh tới
cuối đời luôn”.
Người thợ chụp ảnh căn cước cũng biết tôi. Khi họ đưa tôi vào phòng nơi anh làm việc, anh
hỏi tôi: “Ông Maxwell, ông làm gì ở đây vậy?”.
Anh ấy mở khóa còng cho tôi và nói với viên cảnh sát là tôi không cần dùng tới chúng.
Chẳng cần phải nói gì nhiều, khi anh ấy chụp ảnh, tôi cười không nổi.

Đánh giá thất bại
Ngay sau khi được bảo lãnh, tôi gặp luật sư của mình, anh ấy bảo rằng: “Mục đích chính của ta
là giữ im lặng vụ này”.
Tôi bảo “Không thể được” và kể cho anh ấy về tất cả những người biết đến tôi mà tôi đã gặp
trong tình huống đó. Chắc chắn là tin tức về vụ này sẽ được tung ra vào buổi tối. Để mọi người

rõ thực hư câu chuyện và giảm thiểu hình ảnh tiêu cực, trước khi bản tin được phát, tôi viết lời
nhắn trên Twitter với nội dung là: Định nghĩa về sự Ngu ngốc: Nhận quà là một khẩu súng.
Quên khuấy nó đã được lên đạn và đi tới sân bay. Cán bộ an ninh không hài lòng!
“Khi tôi biết lắng nghe những thất bại của mình, khi đó tôi đã trưởng thành.”
– Hugh Prather
Đã quá nhiều lần trong đời, tôi không đủ cẩn trọng. Và lần này là việc đặt một khẩu súng vào
cặp tài liệu. Ngay sau khi bộ phận an ninh phát hiện ra khẩu súng, tôi bắt đầu tự thuyết giảng
trong im lặng về sự bất cẩn của chính mình. Những lời của Hugh Prather phù hợp với tôi một
cách hoàn hảo lúc đó: “Đôi lúc tôi phản ứng với việc vấp phải sai lầm như thể tôi phản bội
chính mình. Nỗi sợ hãi vấp phải sai lầm của tôi dường như dựa trên một giả định ngầm rằng
tôi gần như hoàn hảo và rằng nếu tôi thận trọng hơn thì tôi sẽ không bị trượt chân ra khỏi
thiên đường như thế. Nhưng một sai lầm chính là lời tuyên bố về cách thức tôi đang làm, một
đòn giáng mạnh vào cách thức mà tôi định làm, một lời nhắc nhở rằng tôi đang bỏ qua thực tế.
Khi tôi biết lắng nghe những thất bại của mình, khi đó tôi đã trưởng thành.”
Hai chữ “thận trọng” là điều tôi rút ra được từ trải nghiệm này. Sai lầm vẫn có thể cho phép
chừng nào thiệt hại không quá lớn. Hoặc như người ta vẫn nói ở Texas: “Nếu chưa bị mất con
bò thì bạn làm đổ bao nhiêu sữa cũng không sao!”.
Tôi bị thuyết phục rằng tất cả chúng ta chỉ cách sự ngu ngốc có một bước chân. Đáng lẽ tôi
đã bị “mất con bò” của mình do rắc rối đó. Không ai trong chúng ta hoàn hảo đến nỗi có thể
không mắc phải một hành động ngớ ngẩn nào đó. Và thứ mà ta phải mất cả đời để gây dựng
rất có thể bị sụp đổ chỉ trong chốc lát. Hy vọng của tôi là việc cố gắng cả đời để sống trong sự
chính trực sẽ đáng giá hơn một hành động ngu ngốc.
May mắn là ngay khi câu chuyện trên được công bố, các bạn tôi bắt đầu tập hợp lại và ủng hộ
tôi. Bởi tôi biết chắc người ta sẽ hỏi những câu hỏi về việc đó nên ngay lập tức tôi đã kể về nó
trên trang blog của mình, trang JohnMaxwellonLeadership.com với bài viết tên là Người khôn
làm việc dại thì vẫn là kẻ dại. Những lời bình luận ủng hộ của mọi người tràn ngập bài viết.
Chúng thực sự đã nâng đỡ tinh thần tôi rất nhiều.
Những người bạn khác thì lại có cách tiếp cận hài hước hơn. Khi tôi nói chuyện tại Nhà thờ
Crystal Cathedral, Gretchen Schuller nói: “John, bảo vệ muốn kiểm tra người anh trước khi anh
phát biểu”. Bill Hybels gửi cho tôi lá thư trong đó viết: “Không tình dục? Không bê bối tiền
bạc? Nhàm chán…” Angela Williams gửi e-mail cho trợ lý của tôi là Linda Eggers với nội dung:
“Nói với John rằng anh ấy là người hùng của tôi. Trong mắt tôi anh ấy ngày càng đáng kính. Tôi
có nhiều 'huynh đệ'. Rất nhiều người mang theo súng ngắn, cả đàn ông lẫn đàn bà. Mẹ của Art

đã bị bắt ở sân bay Atlanta do trong chiếc ví lớn của bà có khẩu súng ngắn theo kiểu Clint
Eastwood… mà bà ấy cũng quên béng nó.” Và Jessamyn West thì chỉ ra rằng: “Tha thứ cho lỗi
lầm của người khác rất dễ; tha thứ cho lỗi lầm của chính mình đòi hỏi phải can đảm và dũng
cảm hơn.”
Sau đó tôi bắt đầu nhận được rất nhiều gợi ý của mọi người dành cho tiêu đề cuốn sách sắp
tới của tôi, bao gồm:
Lập băng đảng găngxtơ trong bạn
21 Điều luật không thể bác bỏ của An ninh hàng không
21 Lý do không bàn cãi, không thể bác bỏ vì sao bạn không được quên súng
trong cặp khi tới sân bay
Lãnh đạo từ giữa băng đảng
Xách súng lên và đi
Giờ tôi cảm thấy vô cùng may mắn bởi tòa án đã bác bỏ tình huống đó và nó đã được xóa
khỏi hồ sơ của tôi. Tôi có thể cười vào toàn bộ sự việc. Trên thực tế, không lâu sau trải nghiệm
đau đớn đó, tôi đã làm cho mình một tờ giấy nhớ để ghi nhớ rằng trong cuộc đời này, đôi khi
bạn thành công, đôi khi bạn học hỏi. Tôi thường cất nó trong cặp tài liệu (thay cho khẩu súng).
Đó là một tấm thẻ có hai mặt. Một mặt là ảnh bìa tạp chí Success Magazine số ra tháng 4 năm
2009. Tôi được chọn làm khuôn mặt trang bìa và trông tôi rất oách! Nụ cười triệu đô. Complê
xanh. Phong thái thể hiện sự thành công và tự tin. Nửa triệu người mua tạp chí đó, xem ảnh
của tôi và đọc những lời tôi viết về thành công.
Mặt kia của chiếc thẻ là tấm ảnh căn cước. Nó được chụp chỉ hai tuần sau khi tờ tạp chí kia
được xuất bản! Không có nụ cười triệu đô. Không complê xanh, chỉ có bộ quần áo nỉ. Dáng
điệu thảm hại và hoàn toàn chán nản. Mục đích của nó là để bạn thấy rằng khoảng cách giữa
một căn hộ penthouse(2) với nhà tiêu ngoài trời không cách xa nhau là mấy.

Tại sao thất bại lại đau đớn như vậy?
Trong đời, đôi lúc bạn thành công. Ngày còn trẻ, tôi có chơi bóng rổ và rất hiếu thắng. Tôi
muốn chiến thắng và ghét bị thua. Vào những năm mười chín đôi mươi, tôi đến dự buổi họp
lớp và chơi một trận với các cựu cầu thủ khác. Tất cả chúng tôi đều háo hức muốn chứng tỏ
rằng phong độ của mình vẫn như xưa và trận đấu trở nên đầy bạo lực. Dĩ nhiên là tôi muốn
thắng nên chơi rất thô bạo. Sau khi đốn ngã một cầu thủ đối phương xuống sàn, cậu ấy hét lên

giận dữ: “Lùi lại đi, chỉ là trò chơi thôi mà!”.
Tôi trả lời: “Vậy để tôi thắng đi”.
Tôi không hẳn tự hào về việc đó nhưng tôi nghĩ nó minh họa cho việc chúng ta mong muốn
giành chiến thắng như thế nào. Khi ta thắng, không có gì đau đớn cả; khi ta thua, mọi thứ thật
đau đớn. Và lần duy nhất mà bạn nghe được ai đó nói câu: “Chỉ là trò chơi thôi mà” thì đó là khi
họ đang thua.
Hãy thử nghĩ đến một số thất bại bạn gặp trong đời và cảm giác của bạn lúc đó. Không tốt
chút nào. Và nó không chỉ là nỗi đau của khoảnh khắc đó, thất bại còn gây cho ta những khó
khăn khác. Dưới đây là một số khó khăn:

1. Thất bại khiến ta mắc kẹt về mặt cảm xúc
Tác giả kiêm diễn giả Les Brown từng nói: “Thời gian vui vẻ ta cất vào túi, thời gian đau buồn
ta khắc trong tim”. Tôi thấy điều đó là hoàn toàn chính xác. Trái tim tôi vẫn mang theo một vài
khoảnh khắc buồn. Cá là bạn cũng vậy. Những trải nghiệm tiêu cực tác động tới chúng ta sâu
sắc hơn trải nghiệm tích cực, và nếu bạn giống tôi thì có thể bạn cũng bị mắc kẹt về mặt cảm
xúc.
“Thời gian vui vẻ ta cất vào túi, thời gian đau buồn ta khắc trong tim.”
– Les Brown
Mới đây tôi vừa bị mắc kẹt về mặt cảm xúc sau khi gây ra một sai lầm ngớ ngẩn. Ron
Puryear, người bạn tuyệt vời của tôi đã mời tôi tới nghỉ vài ngày tại ngôi nhà xinh đẹp bên bờ
sông của anh ấy ở Idaho(3), để tôi có thể nghỉ dưỡng và bắt đầu viết sách. Khung cảnh tràn đầy
cảm hứng và hoàn hảo để viết sách và tư duy. Căn nhà nhìn ra một hồ nước đẹp tuyệt vời với
những ngọn đồi phủ kín cây cỏ phía đằng sau. Phong cảnh hữu tình. Bởi tôi sẽ có một số buổi
nói chuyện ở các thành phố Spokane, Edmonton, Los Angeles và tất cả các thành phố ở phía
Tây nước Mỹ nên tôi quyết định chấp nhận lời mời của anh.
Con rể tôi Steve và anh bạn Mark của chúng tôi cũng ở đó bởi hai người sẽ cùng tôi đến
thành phố Edmonton của Canada. Khi chúng tôi ngồi trong ô tô ở thành phố Spokane,
Washington để đến sân bay, Steve hỏi: “Mọi người mang theo hộ chiếu chưa?” Tim tôi chùng
hẳn xuống! Tôi quên mất rồi!
Giờ thì không thể đơn giản chỉ là quay xe lại và trở về nhà mà lấy. Tôi đang ở tít phía Tây,
còn hộ chiếu của tôi ở mãi tận Florida, cách đấy hơn hai ngàn dặm. Sáu tiếng nữa tôi sẽ phải
thuyết trình tại Edmonton. Tôi bắt đầu hoảng sợ. Tôi phải làm sao bây giờ?

Steve, Mark, tôi và Linda – trợ lý của tôi cố giải quyết vấn đề đó trong hai giờ kế tiếp. Cứ mỗi
phút trôi qua lại cho thấy tôi đang vấp phải vấn đề lớn. Tôi biết là mình sẽ chẳng được phép
đặt chân lên máy bay để sang Canada mà không có hộ chiếu. (Tin tôi đi, tôi đã hỏi rồi!) Chúng
tôi cũng biết rằng không thể lấy hộ chiếu qua đường chuyển phát nhanh được. Người nhà ở
Florida cũng chẳng thể bắt một chuyến bay thương mại mà mang sang cho tôi kịp giờ. Tôi sẽ
không thể thuyết trình tối nay. Khả năng giải quyết vấn đề đó là bất khả thi.
Cuối cùng thì sau một hồi tích cực làm việc và tư duy sáng tạo, chúng tôi đã tìm ra giải pháp.
Ban tổ chức ở Edmonton đồng ý rời buổi nói chuyện tối hôm đó vào buổi tối hôm sau. Cùng
lúc, chúng tôi thuê một chiếc máy bay phản lực tư nhân bay từ Florida tới Spokane mang theo
hộ chiếu của tôi. Trong đầu tôi hiện lên hình ảnh biếm họa rằng ai đó đặt hộ chiếu của mình
vào một trong những chiếc ghế, như thể nó là một hành khách vậy. Ôi trời, tôi thấy mình thật
ngu ngốc.
Lúc nửa đêm, khi máy bay tới nơi, chúng tôi lên máy bay và hướng tới Edmonton. Chúng tôi
đến thành phố vào sáng hôm sau, tôi đã có mặt trong buổi họp ngày hôm đó và tham gia
thuyết trình vào buổi tối. Tôi đã hoàn thành nhiệm vụ.
Tin tốt là chúng tôi đã giải quyết được vấn đề. Tin xấu là cái giá để sửa lỗi đó là 20.000 đôla!
Ngày kế tiếp tôi bị mắc kẹt trong cảm xúc. Tôi liên tục tự hỏi mình:
Vì sao một người đi lại kì cựu như tôi mà lại mắc lỗi sơ đẳng đến vậy?
Tôi đã gây ra sự bất tiện như thế nào cho những người phải rời buổi thuyết trình vào buổi tối
hôm sau?
Sao tôi không nghĩ tới hộ chiếu sớm hơn 24 giờ, như vậy tôi chỉ mất có vài trăm đôla thay vì
hàng nghìn đôla như thế?
Tôi sẽ làm gì nếu chúng tôi không tìm ra giải pháp?
Những ý nghĩ và câu hỏi đó cứ ám ảnh tôi mãi. Để có thể hồi phục lại, tôi đã uống milk
shake(4) (thứ đồ uống giúp giải khuây), đi bơi và cố gắng nghỉ ngơi. Tôi có cảm giác mình như
nô lệ cho chính những cảm xúc của mình.
Tôi thường xử lý các tình huống thất bại và sai lầm khá nhanh nhưng lần này tôi cảm thấy
không thoải mái lắm. Tôi đã phải vật lộn để vượt ra khỏi nhà ngục do chính mình dựng lên với
những câu hỏi giả định nếu-thì. Hôm nay tôi có thể cười vào việc đó nhưng ngay cả bây giờ tôi
vẫn cảm thấy thật ngu ngốc khi bỏ quên một thứ cơ bản như vậy.
Người ta nói rằng nếu con tàu đại dương mà biết tư duy và có cảm xúc thì nó đã chẳng bao
giờ rời bến. Nó có thể sẽ sợ hàng nghìn con sóng lớn mà nó sẽ gặp trong hành trình vượt đại

dương của mình. Lo lắng và sợ hãi là những cảm xúc khiến trái tim con người yếu mềm. Thất
bại cũng vậy. Chúng cũng khiến chúng ta yếu đuối, giam cầm ta, khiến ta tê liệt, nản lòng và
mệt mỏi. Để thành công, ta cần phải tìm ra những cách để không bị mắc kẹt về mặt cảm xúc.

2. Thất bại đánh bại ta về mặt tinh thần
Cuộc đời là một chuỗi những mất mát liên tiếp, bắt đầu từ việc mất đi sự ấm áp và dễ chịu
trong bụng mẹ – nơi nuôi dưỡng ta trong suốt chín tháng đầu khi ta chuẩn bị chào đời. Thời ấu
thơ ta lại mất đi sự xa hoa khi được lệ thuộc hoàn toàn vào mẹ. Ta mất những món đồ chơi ưa
thích. Ta mất những tháng ngày chỉ việc vui đùa và khám phá. Ta mất đi cái đặc quyền được
theo đuổi những vui thú của tuổi trẻ mà bỏ qua hết mọi trách nhiệm. Ta bị chia tách khỏi sự
bảo bọc của gia đình khi ta rời tổ ấm đó và nhận lấy những trách nhiệm của một người trưởng
thành. Trong suốt quãng thời gian làm người trưởng thành, ta mất việc, mất vị trí. Lòng tự
trọng của ta có thể bị tổn thương. Ta mất tiền. Ta lỡ mất các cơ hội. Bạn bè, người thân cũng
qua đời. Và tôi thậm chí còn chẳng muốn nói đến một số mất mát về thể chất mà ta phải gánh
chịu khi tuổi ngày một cao! Ta mất tất cả những thứ đó và còn nhiều hơn thế, cho đến một
ngày ta đối diện với sự mất mát cuối cùng – cuộc sống của ta. Không thể phủ nhận cuộc sống
của chúng ta đầy những mất mát. Một số mất mát khá lớn, nhưng số khác lại nhỏ. Và những
mất mát mà ta phải đối mặt tác động đến sức khỏe tinh thần của ta. Một số người biết cách xử
lý khá tốt nhưng nhiều người lại không.
Phẩm chất giúp phân biệt một người thành công với một người không thành công là khả
năng xử lý những thất vọng và thất bại. Việc này khá thách thức bởi những thất bại thường có
thể đánh bại ta về mặt tinh thần. Tôi biết trong trận chiến đó, tôi phải đấu tranh. Khi chuyện
đó xảy ra, suy nghĩ của chúng ta thường như những gì mà Harry Neale – huấn luyện viên đội
Vancouver Canucks những năm 1980 đã nói: “Năm ngoái chúng tôi không giành thắng lợi ở
sân bạn và năm nay chúng tôi không thể thắng ở sân nhà. Tôi không biết còn chỗ nào để chơi
nữa không!”
Phẩm chất giúp phân biệt một người thành công với một người không thành công đó là khả
năng xử lý những thất vọng và thất bại.
Việc gặp quá nhiều thất bại sẽ tác động tới trí óc chúng ta. Nó đánh bại ta và ta gặp rắc rối
trong việc tìm ra giải pháp cho những thách thức của mình. Khi những thất bại ngày một
nhiều hơn, chúng sẽ dần trở thành gánh nặng. Ta hối tiếc những thất bại của ngày hôm qua. Ta
sợ hãi những thất bại của ngày mai. Sự hối tiếc làm cạn kiệt nguồn năng lượng của ta. Chúng ta
không thể phát triển dựa trên sự hối tiếc. Lo sợ cho tương lai sẽ khiến ta sao nhãng và e dè.

Chúng ta đều muốn thành công nhưng đồng thời ta cũng nên được đào tạo về thất bại. Tác
giả J. Wallace Hamilton cũng nhắc đến điều đó trong một bài viết của mình trên cuốn tạp chí
Leadership: “Sự gia tăng tỷ lệ tự tử, nghiện rượu và thậm chí một số hình thức suy nhược thần
kinh là bằng chứng cho thấy hiện nay rất nhiều người đang được đào tạo để thành công trong
khi lẽ ra họ nên được đào tạo về thất bại. Thất bại phổ biến hơn thành công rất nhiều; nghèo
đói thường gặp hơn giàu sang; và sự thất vọng thường thấy nhiều hơn là kỳ vọng.”
Ta cần phải chuẩn bị cho những sai lầm, thất bại và mất mát trong cuộc sống bởi mỗi người
chúng ta đều phải đối mặt với chúng. Tuy nhiên khi chúng xuất hiện ta phải kiểm soát chứ
không để chúng phát triển thêm. Tác giả William A. Ward đã nói: “Con người, cũng như cây
cầu, được thiết kế để có thể chịu được tải trọng trong một khoảng thời gian chứ không phải tất
cả khối lượng một năm cộng lại liền một lúc”.

3. Thất bại tạo ra khoảng cách giữa thứ “Tôi nên làm” với “Tôi
đã làm”
Thành công tạo nên vòng tuần hoàn tích cực trong cuộc sống. Khi ta thành công, ta tự tin. Càng
tự tin thì ta càng có khả năng thực hiện những hành động cần có. Xu hướng chuyển dịch từ biết
sang hành động thường mang lại thành công.
Thất bại cũng có thể tạo nên một vòng tuần hoàn trong cuộc sống chúng ta – nhưng đó là
vòng tuần hoàn tiêu cực. Thất bại, nhất là khi thất bại liên tiếp, lại có thể dẫn đến sự bất an.
Khi cảm thấy bất an, ta sẽ nghi ngờ về bản thân mình. Nó khiến chúng ta do dự khi đưa ra
quyết định. Ngay cả khi ta biết rằng mình nên làm điều đó thì ta chỉ thực hiện một cách miễn
cưỡng. Khi khoảng cách đó được tạo ra và ta không vượt qua được, thành công gần như là điều
không thể.
Khi ngồi hồi tưởng về những thất bại của mình và nghĩ đến việc nó đã tác động tới mình thế
nào, tôi nhận ra có một vài thời điểm nó khiến tôi như bị mắc kẹt. Tôi thấy nhiều người cũng
rơi vào trường hợp như mình. Dưới đây là 11 cái bẫy mà mọi người thường mắc phải:
Bẫy sai lầm: “Tôi sợ mình sẽ làm gì đó không đúng.” Thất bại kéo ta lại đằng
sau!
Bẫy mệt mỏi: “Hôm nay tôi mệt lắm.” Thất bại khiến ta rã rời.
Bẫy so sánh: “Người khác có đủ tố chất hơn tôi.” Thất bại khiến ta cảm giác
mình kém cỏi hơn người khác.
Bẫy thời gian: “Đây không phải lúc thích hợp.” Thất bại khiến ta do dự.

Bẫy cảm hứng: “Tôi không muốn làm việc đó ngay lúc này.” Thất bại tước bỏ
cảm hứng của ta.
Bẫy bao biện mọi chuyện: “Có thể nó chưa thực sự cần thiết”. Thất bại che
khuất tầm nhìn của ta.
Bẫy hoàn hảo: “Luôn có một cách tốt nhất để làm việc này và tôi phải tìm ra nó
trước khi bắt đầu thực hiện.” Thất bại khiến ta đặt câu hỏi về chính bản thân
mình.
Bẫy kỳ vọng: “Tôi tưởng rằng làm việc đó rất dễ nhưng không phải vậy.” Thất
bại nhấn mạnh những khó khăn.
Bẫy công bằng: “Đáng lẽ tôi không phải là người làm việc đó.” Thất bại khiến ta
thắc mắc: “Sao lại là mình?”
Bẫy ý kiến số đông: “Nếu tôi thất bại, người khác sẽ nghĩ tôi thế nào?” Thất bại
khiến ta tê liệt.
Bẫy tự kỷ ám thị: “Nếu lần này tôi làm hỏng có nghĩa rằng tôi là kẻ thất bại.”
Thất bại tác động tiêu cực lên cách ta nhìn nhận về bản thân.
Tất cả những bẫy trên đều do thất bại gây ra và chúng tạo nên khoảng cách giữa thứ ta biết
và việc ta làm. Nếu muốn thành công, ta phải xây chiếc cầu bắc qua khoảng cách đó.

4. Thất bại đầu tiên thường không phải thất bại lớn nhất
Khi gặp thất bại, ta vẫn còn sự lựa chọn. Nếu ta phản ứng một cách hợp lý ngay lập tức, thất bại
đó sẽ trở nên nhỏ bé hơn. Nhưng nếu ta phản ứng sai cách, hoặc không phản ứng lại chút nào
thì thất bại đó sẽ trở nên to lớn hơn. Và thường thì nó sẽ kéo theo những thất bại khác. Khi
thất bại ...